Maak kennis met Constance: de kracht achter de onderwijscollecties
Tussen de boekenkasten in het collectiegebouw van Rijnbrink werkt Constance Melissen. Als collectiebeheerder Onderwijs zorgt zij ervoor dat scholen boeken krijgen die aansluiten bij hun lessen én de leefwereld van kinderen en jongeren. Zo draagt ze bij aan leesplezier bij de jeugd. In dit artikel maak je kennis met Constance en het werk dat zij doet.
Wie regelmatig op een basisschool komt, herkent het meteen: de themahoek. Vaak vol met boeken in een bepaald thema. Soms door de leerkracht aangevuld met accessoires. Een thema is bijvoorbeeld kerst, of vervoer. Maar ook duurzaamheid of sprookjes. Bij Rijnbrink noemen we dit onderwijscollecties. De boeken zijn verzameld rondom een thema. Ze sluiten aan bij de leefwereld van kinderen en passen bij het niveau van verschillende leeftijdsgroepen in het basisonderwijs en de kinderopvang. Zo ontdekken kinderen nieuwe onderwerpen en lezen ze boeken die aansluiten bij hun interesses en ontwikkeling. Ook helpt het de leraren bij het geven van hun lessen. Scholen kunnen zelf online een themacollectie bestellen en deze zes weken lenen.
Werken tussen de boeken
Constance is verantwoordelijk voor de onderwijscollecties. Zij bepaalt welke boeken bij een thema passen. En zorgt ervoor dat het pakket met themaboeken bij de scholen komen. Haar werk doet ze letterlijk tussen de boeken. Haar bureau vol paperassen staat tussen rijen boekenkasten vol jeugdboeken. Alles is gesorteerd op thema, aangegeven door middel van briefjes. Het bijzondere: Constance kent alle boeken. Vraag naar een boek over bijen en ze vist hem er zo voor je uit.
Samenhang in onderwerpen
Op dit moment biedt Rijnbrink 40 thema’s aan. Het zoeken naar de best passende boeken binnen dit thema, is voor Constance een leuke uitdaging. Het is niet zo dat een themacollectie onveranderlijk is. Constance: ‘We houden boeken maximaal tien jaar en vervangen ze dan door een nieuw exemplaar. En ik schaaf soms bij. In de nieuwe kerndoelen voor primair onderwijs staat bijvoorbeeld dat onderwijs samenhangender moet zijn met aandacht voor rijke teksten. En dat leerlingen in aanraking moeten komen met thema’s en kennis die ze niet vanzelfsprekend buiten school opdoen. Ik zorg daarom dat themacollecties zo breed mogelijk zijn.’ Als voorbeeld noemt ze het thema ‘Afrika’. Door net even verder te denken, bevat deze themacollectie boeken over o.a. de woestijn, dieren in Afrika, eten in Afrika en tot slaaf gemaakten. ‘Het is bijna mindmappen wat ik doe’, vertelt Constance lachend. ‘En dat is heel erg leuk.’
Voor ieder kind een passend boek
Bij het samenstellen van collecties zoekt Constance voortdurend naar een mooie materialenmix. Studieboeken, prentenboeken, poëzie en als het kan gewoon een leuk leesboek. Niet te moeilijk, maar zeker niet te makkelijk. En geschikt om voor te laten lezen door de leerkracht. Een van haar persoonlijke favorieten? ‘Boreas en de zeven zeeën’, zegt ze meteen. ‘Dit is meer dan een leuk boek. Je leert ook veel over zeilen, wereldreizen en bootvluchtelingen.’
Samen kom je verder
Soms is de zoektocht naar een goede themacollectie moeilijker dan verwacht. Constance: ‘Bij het thema Ottomanen kwam ik er niet uit. Wat kon ik hier nu bij bedenken? Ik vroeg een leerkracht: help mij eens. Dat hielp. Samen bedachten we onderwerpen als kaligrafie, tulpen en Sinterklaas want die komt oorspronkelijk uit Turkije, allemaal passend bij de Ottomanen. Om vervolgens te merken dat er nauwelijks vraag naar was waardoor we dit thema niet meer aanbieden.
Ook als iets niet goed is, hoort Constance het terug. ‘Dan zit er een blad in het boek’, lacht Constance. ‘Daarop staat dan ‘veel te moeilijk’ of ‘niet evenwichtig genoeg’. Ik bekijk elke feedback en geef overal een reactie op. Soms hebben ze ook gewoon gelijk. Zo heb ik voor sommige klassen de rijke teksten losser gelaten. Te moeilijk is niet leuk.’
Populaire thema’s
De scholen bepalen zelf welke themacollectie ze bestellen. Na een leenperiode van zes weken gaat alles weer terug naar Rijnbrink. Soms is een collectie uitgeleend. ‘Zeker bij populaire collecties is dit het geval’, vertelt Constance. ‘Scholen wensen massaal hetzelfde thema in dezelfde maand. Kerst en Sinterklaas in november en december – dat is logisch. Maar een thema als ‘Hemellichamen’ bestellen scholen vaak voor januari. Als deze dan is uitgeleend, is mijn tip: plan dit thema dan in een andere periode. Zo’n thema is niet aan een maand gebonden. In de webshop zie je precies welk thema uitgeleend is en wanneer het nog vrij is.’ Een andere tip van Constance aan scholen is: ‘Bestel op tijd. En maak voor terugkerende thema’s zoals kerst ook een eigen collectie. Dan heb je altijd wat achter de hand.’
Bestel een themacollectie voor je basisschool
Maatwerk voor voortgezet onderwijs
Constance is vrijwel altijd met boeken bezig. Naast haar werk voor de themacollecties beheert ze ook de wisselcollecties voor voortgezet onderwijs. Dit zijn bundels boeken die een mbo- of hbo-school leent voor een periode van een jaar. De omvang en samenstelling van de collectie bepaalt Constance op basis van de wensen van de school. Ze belt de middelbare scholen om te vragen wat voor type leerlingen op school zitten, welke interesses er zijn en wat het niveau is. Zo past de collectie bij de leefwereld van de jongeren. Soms gewoon door zich in te leven in de jongeren: als ik een meisje van 14 was, wat zou ik dan willen lezen? Lezen moet leuk zijn.
Lezen begint met plezier
Ook Constance schrok van de uitkomsten van het PISA-onderzoek, waarin staat dat de leesvaardigheid van 15-jarigen verslechterde. Constance: ‘Als lezen je makkelijk afgaat, heb je daar de rest van je leven profijt van. Door veel te lezen, wordt het makkelijker en ook leuker. Mijn doel is leraren enthousiast maken zodat die het kunnen overbrengen op de leerlingen. En ze boeken bieden die passen bij wat leerlingen leuk vinden.’
Die zoektocht naar passende boeken, doet ze zelf. Niet door een online samenvatting te bekijken, maar door zelf te lezen. En hoewel je het niet verwacht, gaat dat haar niet makkelijk af. ‘Ik heb dyslexie’, vertelt Constance. ‘Toch lees ik veel, want ik vind lezen leuk. Ik ben het levende bewijs dat leesplezier werkt!’
