Meer talen, meer verhalen: een bibliotheek vol talen geeft een thuisgevoel
Wist je dat 1 op de 4 volwassenen thuis een andere taal of dialect spreekt? En dat ruim 30% van de leerlingen in het basisonderwijs meertalig is? Meertaligheid is dus niet iets van een kleine groep mensen, maar een vanzelfsprekend onderdeel van onze samenleving. Taal is meer dan een communicatiemiddel. Het is een verbinding met familie, cultuur en identiteit. Dat blijkt uit brieven die bibliotheekdirecteuren in Overijssel en Gelderland kregen van meertalige inwoners. Zij delen hun persoonlijke verhaal en vertellen waarom aandacht en ruimte voor thuistalen in de bibliotheek zo belangrijk is.
De tekst gaat verder onder de foto
Taal verbindt generaties
Een van de brieven komt van Mladen, die ruim dertig jaar geleden vanuit Bosnië-Herzegovina naar Nederland kwam en nu in Kampen woont. Thuis spreekt hij met zijn vrouw vooral Kroatisch. Hoewel zijn volwassen kinderen inmiddels vooral Nederlands spreken, vindt Mladen het belangrijk dat de Kroatische taal behouden blijft voor toekomstige generaties. ‘Zo kan de familie met elkaar communiceren’, schrijft hij.
Tegelijk kijkt Mladen kritisch terug op de beginjaren in Nederland. ‘Mijn kinderen waren 7 en 4 jaar toen wij in Nederland kwamen. Wij hebben toen geprobeerd Nederlands met hen te praten. Maar we hadden meer aandacht moeten besteden aan de moedertaal.’
In de bibliotheek mogen andere talen en culturen meer zichtbaar zijn, vindt Mladen. ‘Boeken zijn mijn beste vrienden’, schrijft hij. ‘Maar in mijn lokale bibliotheek vond ik niets in het Kroatisch. Onderzoek uit welke landen mensen komen die in de regio wonen en zorg dat ook hun literatuur hier te lezen is. Zo maken we van de bibliotheek een fijne plek voor iedereen uit elk land!’
Lees de brief van Mladen in het Kroatisch
Lees de brief van Mladen in het Nederlands
De tekst gaat verder onder de foto
Meerdere talen spreken? Rijkdom!
Ook voor de Turkse Tuğba en haar familie speelt taal een belangrijke rol in het gezinsleven. Als politieke vluchtelingen vonden ze in Nederland veiligheid en ondersteuning bij het leren van de Nederlandse taal. Daarin had de bibliotheek een belangrijke rol. Via een taalmaatje, de VoorleesExpress en het lenen van boeken werkte het gezin aan de ontwikkeling van hun Nederlands.
Het Turks bleef de taal van thuis en familie. Mensen hoeven niet te kiezen tussen talen, het is juist rijkdom als je er meerdere spreekt, vindt Tuğba. ‘Ik geloof dat elke taal heel belangrijk is, omdat verschillende talen ons verschillende perspectieven geven’, schrijft ze in haar brief. Door meerdere talen te spreken, kun je mensen beter begrijpen, contact maken met elkaar en inzicht krijgen in verschillende culturen.
Ook van Tuğba mag er in de bibliotheek meer ruimte zijn voor andere talen en culturen. ‘Wellicht kunnen we culturele activiteiten in de bibliotheek organiseren, zodat mensen kunnen kennismaken met mijn cultuur en andere culturen. Ik zou daarbij kunnen helpen.’
Lees de brief van Tuğba in het Turks
Lees de brief van Tuğba in het Nederlands
De tekst gaat verder onder de foto
Je welkom voelen begint bij herkenning
De Poolse Malwina en haar man voeden hun vier kinderen tweetalig op. ‘Ik lees mijn kinderen voor in het Pools’, schrijft Malwina. ‘Ik vind het belangrijk dat zij ook mijn moedertaal spreken en met onze Poolse familie kunnen praten.’
De bibliotheek is voor Malwina inmiddels een vertrouwde plek. Ze maakte gebruik van een taalcoach, bezocht BoekStart-bijeenkomsten en deed met haar gezin mee aan de VoorleesExpress. Ook heeft ze een kinderzwerfboekstation aan huis. In dit kastje staan boeken die kinderen kunnen meenemen.
Hoewel zij zich welkom voelt in de bibliotheek, ziet Malwina kansen om dat gevoel voor meer Poolse inwoners te versterken. Meer Poolse boeken, een Poolse krant of een activiteit rondom Poolse muziek maken volgens haar al veel verschil. Ook kleine gebaren helpen, zoals een welkomstbordje in het Pools.
Lees de brief van Malwina in het Pools
Lees de brief van Malwina in het Nederlands
Van Turkse avond tot Poolse boekenclub: zo breng je meer talen in de bibliotheek
De boodschap van Mladen, Tuğba en Malwina is hetzelfde: meertaligheid is een verrijking. Zij zien de bibliotheek als een plek om elkaar te ontmoeten, te leren en nieuwe perspectieven te ontdekken. Hoe de bibliotheek meertaligheid kan versterken? De brievenschrijvers hebben ideeën genoeg en willen waar kan ook actief bijdragen:
- een meertalige collectie met boeken voor kinderen en volwassenen
- culturele middagen of thema-avonden rond verschillende landen
- meertalige voorleesactiviteiten
- samenwerking met buitenlandse bibliotheken en ambassades
- ruimte voor meertalige vrijwilligers
- zichtbare welkomstboodschappen in meerdere talen
- aandacht voor internationale kranten, muziek en literatuur.
De Taalvriendelijke Bibliotheek
Hoe zorgen we ervoor dat iedereen zich welkom voelt in de bibliotheek? In een samenleving waar veel mensen meerdere talen spreken, bouwen Gelderse en Overijsselse bibliotheken samen met Rijnbrink aan de Taalvriendelijke Bibliotheek. Dit is een bibliotheek die alle talen verwelkomt, waardeert en zichtbaar maakt. Of het nou Arabisch, Oekraïens of Twents is. Hoe je meebouwt aan een Taalvriendelijke Bibliotheek? Ontdek inspirerende voorbeelden, handige hulpmiddelen en inzichten uit de praktijk.
