Een interview met Regionaal projectleider Mirjam Wijers: We bouwen aan netwerken die drempels verlagen. En aan plekken waar mensen zich gezien voelen.’

De arbeidsmarktregio Stedendriehoek telt vier bibliotheekorganisaties, verschillende gemeenten en uiteenlopende vertrekpunten. Toch ziet Regionaal projectleider Mirjam Wijers een duidelijk patroon ontstaan: de professionele samenwerking wordt sterker, vindplaatsen worden beter benut en activiteiten groeien uit tot structurele aanpakken. Niet als losse projecten, maar als schakels in een keten die steeds beter werkt voor inwoners.

‘NT1’ers bereiken blijft moeilijk, maar samenwerking, bewustwording en vertrouwen komen echt in beweging. Dat geeft energie.’

Samenwerking als kracht én werkwoord

Wat de regio typeert, is dat bibliotheken niet hetzelfde proberen te doen, maar elkaar juist aanvullen: 

  • BIJ de bieb (Zutphen/Brummen/Eerbeek/Lochem): sterk in samenwerking, geletterdheidsnetwerken en de Zutphense beweging. 
  • CODA Apeldoorn: zichtbaar, open, thematisch programmeren en sterke ontmoetingsstructuren. 
  • Bibliotheek Noord-Veluwe: veel contact in wijken, themabijeenkomsten en toeleiding. 
  • Bibliotheek Noordwest-Veluwe: vraaggestuurde oudergroepen, samenwerking met scholen en pedagogische netwerken. 

‘We weten steeds beter wat de ander doet. Dat maakt ons gezamenlijk sterker.’

De samenwerking wordt ondersteund door projectgelden. De ambitie? De aanpakken moeten structureel ingebed raken in organisatie, teams en netwerken. 

De drie pijlers: een steeds meer samenhangend fundament

De regionale aanpak rust op drie pijlers, die onderling steeds sterker verbonden raken. De ambitie is dat deze pijlers niet alleen nu functioneren, maar ook geborgd worden in organisaties en netwerken. Zo zorgen we ervoor dat de aanpak blijft bestaan, ook na de subsidieperiode. 

1. Ontwikkelpleinen en Oefenpleinen versterken en verbinden 

Ontwikkelpleinen – in de regio vaak Oefenpleinen genoemd – zijn geen doel op zichzelf. Ze zijn plekken in de doorgaande leerlijn waar je als inwoner altijd terecht moet kunnen voor oefenen, ondersteuning, vragen en ontmoeting. 

Ze vragen daarom om: 

  • Een lokale invulling, want elke gemeente en doelgroep is anders. 
  • Structurele programmering rond thema’s als gezondheid, opvoeding, digitale vaardigheden.
  • Partners die aansluiten, zodat een warme doorverwijzing vanzelfsprekend is.
  • Professionals die weten hoe ze moeten signaleren en verwijzen. 

‘Een Oefenplein is niet iets wat je als bibliotheek alleen maakt. Het werkt alleen als partners er onderdeel van worden.’

2. Integrale aanpak: aanbod op álle vaardigheden 

De regio kiest nadrukkelijk voor een integrale blik: niet taal, digitaal of rekenen los van elkaar, maar de vraag: Heeft iedereen voldoende basisvaardigheden om mee te doen?

Dat betekent: 

  • digitale vaardigheden (ook voor NT1’ers die wel kunnen lezen, maar digitaal vastlopen)
  • gezondheidsvaardigheden
  • financiële vaardigheden
  • burgerschap en het begrijpen van de digitale overheid
  • ondersteuning bij lezen, schrijven en spreken. 

Deze brede benadering vraagt om netwerkbouw, deskundigheidsbevordering in partnerschappen en een communicatie-aanpak die aansluit op wat inwoners écht nodig hebben. 

3. Een doorgaande leerlijn van 0 tot 100

De regio Stedendriehoek zet stevig in op vindplaatsen: 

  • VVE-netwerken en peuteropvang 
  • basisscholen, met nadruk op NT1-ouders die je vooral dáár vindt 
  • wijkcentra, zorg- en welzijnsnetwerken 
  • professionals die signaleren, verwijzen en begeleiden.

‘Professionals zijn cruciale schakels. De doorgaande leerlijn werkt alleen als zij weten wat de bieb doet en andersom.’

De ambitie is helder: deze leerlijn moet structureel onderdeel worden van de samenwerking. Niet als project, maar als regionale werkwijze.

Succesvolle aanpakken uit de regio

1. Zutphense Aanpak Geletterdheid & het Convenant (BIJ de bieb) 

Een brede, preventieve en integrale aanpak – van peuteropvang tot volwasseneneducatie – waarin partners zich jarenlang verbinden aan gezamenlijke actielijnen. Het convenant versnelde de uitvoering en zorgde voor gedeeld eigenaarschap.

Waarom het werkt: 

  • warme, volwassen samenwerking tussen partners
  • duidelijke governance: gemeente pakt regie
  • trainingen voor professionals versterken signalering en gespreksvoering
  • alles past binnen een gedeelde visie op preventie en kansengelijkheid.

2. Taalrijk-bijeenkomst CODA Apeldoorn 

CODA organiseerde een succesvolle bijeenkomst met socioloog Natascha Notten rondom kansengelijkheid, signaleren en verwijzen. Er ontstond een brede beweging van partners die de thematiek nu verder oppakken.

Waarom het werkt: 

  • versterkt deskundigheid van partners én bibliotheekmedewerkers
  • leidt tot vervolginitiatieven die onderdeel worden van de doorgaande leerlijn
  • zet een regionaal netwerk op scherp rondom signalering.

3. De Oranje Kever-tour (BIJ de bieb) 

Een aansprekende en laagdrempelige manier om structureel naar inwoners toe te gaan. Tijdens de Week van Lezen en Schrijven trok het team door de regio en bezocht vindplaatsen.

Waarom het werkt: 

  • inwoners voelen zich gezien en gehoord, het gesprek begint vanzelf
  • professionals haken aan, waardoor de keten sterker wordt
  • een herkenbaar symbool voor laagdrempelig contact
  • laat zien dat bereik niet begint in de bibliotheek, maar in de wijk.

4. Harderwijk – Voor jou en je Kind (Noordwest-Veluwe) 

Een oudergroep ontstaan vanuit expliciete vraag van ouders en school. Vrijwilligers zijn getraind en werken thematisch met ouders aan taal en opvoedvaardigheden.

Waarom het werkt: 

  • volledig vraaggestuurd → hoge motivatie en veiligheid
  • versterkt ouder-kindrelaties én basisvaardigheden
  • sterke driehoek school–ouders–bibliotheek.

5. Noord-Veluwe – Escape Caravan & themabijeenkomsten gezondheid 

De Escape Caravan (van Stichting Lezen en Schrijven) liet professionals ervaren wat laaggeletterdheid betekent. Daarnaast organiseerde de bieb zes bijeenkomsten rondom taal & gezondheid.

Waarom het werkt: 

  • verhoogt bewustwording bij toeleiders
  • maakt de noodzaak van toegankelijk aanbod tastbaar
  • versterkt de keten doordat professionals beter signaleren en verwijzen.

6. Soeplunch Elburg 

Professionals uit zorg, sociaal werk, financiën en bibliotheek ontmoeten elkaar maandelijks. Laaggeletterdheid stond centraal in een themasessie.

Waarom het werkt: 

  • ontmoeting als basis → geen vergadercultuur maar écht contact
  • WhatsApp-groep houdt de keten warm
  • handelingsperspectief voor professionals groeit.

Wat anderen kunnen leren van de Stedendriehoek

1. Investeer projectgeld in structurele borging 
Niet in losse activiteiten, maar in:

  • deskundigheid van professionals
  • versterking van netwerken
  • implementatie van aanpakken in organisaties
  • passend maken van interne structuren (programmering, inrichting, rollen, processen).

2. Begin waar energie zit → creëer olievlekwerking
Een oudergroep, één school, één vindplaats kan voldoende zijn om beweging te starten.

3. Bouw aan een warme keten
Samenwerking is geen bijzaak maar een voorwaarde. Professionals in de keten moeten weten: wat kan de bieb? Wanneer verwijs ik door? Wie kan ik bellen?

4. Zorg voor mensentaal, vermijd beleidsjargon
Inwoners denken niet in ‘Ontwikkelpleinen’, maar in concrete vragen: Kun je me helpen? Hoe werkt dit? Waar kan ik terecht?

Waar de regio nog in groeit 

  • zichtbaarheid van ‘parels’ en successen binnen de regio vergroten
  • tempo-verschillen tussen gemeenten → realistische planning
  • verder benutten van vindplaatsen voor NT1’ers en jongeren
  • versterken van interne organisatie en synergie tussen teams
  • structurele inpassing van succesaanpakken in de standaard werkwijze.

‘We groeien in hoe we dit samen doen. Het gaat niet om wat iemand niet kan, maar om hoe wij drempels verlagen en elkaar versterken.’


Heb je vragen of wil je meer weten?

Heb je vragen of wil je meer weten over hoe we samen bouwen aan een vaardiger, creatiever en slimmer Overijssel en Gelderland? We ondersteunen bibliotheken, cultuurorganisaties, onderwijsinstellingen en muziekverenigingen in hun maatschappelijke opgaven. Neem gerust contact met ons op! Samen maken we het verschil.

Neem contact met ons op