De vernieuwde Wsob: samen voorbereid
Zorgplicht bibliotheken: wat betekent dit voor gemeenten en bibliotheken?
De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) wordt de komende jaren ingrijpend vernieuwd. In de herziene wet krijgt iedere gemeente een wettelijke zorgplicht voor het in stand houden van een bibliotheekvoorziening.
Die zorgplicht raakt gemeenten, bibliotheken én de provincie. Op de website van Bnetwerk lees je wat er verandert, welke verantwoordelijkheid daarbij hoort en hoe we als stelselpartners (vierhoek: provincie, gemeente, bibliotheek en Rijnbrink) samen gericht aan de slag kunnen.
Op deze pagina lees je informatie specifiek over het Gelders bibliotheekstelsel en de actuele stand van zaken. Daarnaast staan in het menu rechts handige documenten en links naar relevante websites.
Wanneer gaat de zorgplicht voor gemeenten in?
Een jaar nadat de wet in werking treedt zijn gemeenten verplicht een meerjarenplan te hebben. Drie jaar nadat de wet in werking treedt, moeten gemeenten volledig aan de zorgplicht voldoen.
Actueel
Uitleg bibliotheekstelsel
Wie is waarvoor verantwoordelijk?
-
Gemeente
- Zorgt dat iedere inwoner toegang heeft tot een volwaardige bibliotheekvoorziening.
- Stelt elke vier jaar een meerjarenbeleidsplan op. De gemeente betrekt de bibliotheek bij het opstellen van het plan.
- Bekostigt de lokale bibliotheekvoorziening.
- Legt verantwoording af aan de provincie over hoe aan de zorgplicht wordt voldaan.
-
Bibliotheek
- Dé partner van de gemeente op het gebied van lezen, basisvaardigheden, digitale inclusie, cultuur en ontmoeting.
- Levert data en analyses over het lokale bibliotheekwerk aan (gebruik, bereik, maatschappelijke impact).
- Wordt door de gemeente betrokken bij het opstellen van het meerjarenbeleidsplan.
-
Rijnbrink (POI)
Rijnbrink ondersteunt bibliotheken en gemeenten die zich voorbereiden op de zorgplicht met:
- Data, scenariostudies en normenkader-toetsing.
- Procesbegeleiding bij het opstellen van meerjarenplannen.
- Kennisdeling en goede voorbeelden uit Gelderland en andere provincies,
- Verbinding met landelijke ontwikkelingen rond de vernieuwde Wsob.
-
Provincie Gelderland
- Heeft een zorgplicht om een provinciale ondersteuningsinstelling (POI) te bekostigen.
- Geeft opdracht aan Rijnbrink om bibliotheken te ondersteunen op de manier die aansluit bij de gewijzigde wet en rekening houdt met de ondersteuningsbehoefte van de Gelderse bibliotheken.
- Oefent interbestuurlijk toezicht (IBT) uit op de zorgplicht van gemeenten.
Bestuurlijk traject Gelders bibliotheekwerk
In Gelderland trekken gemeenten, de Samenwerkende Gelderse Bibliotheken (SGB), provinciale ondersteuningsinstelling Rijnbrink en Provincie Gelderland samen op om de impact en kansen van de gewijzigde wet te verkennen. In het bestuurlijk traject Gelders bibliotheekwerk bereiden de stelselpartners zich niet alleen voor op de gewijzigde Wsob en de zorgplicht. Ze maken ook aanvullende afspraken om een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening voor de inwoners van Gelderland te borgen.
De stuurgroep bestaat uit drie wethouders namens VNG Gelderland, drie bibliotheekbestuurders namens de SGB, de bestuurder van Rijnbrink en gedeputeerde Peter Drenth. De stuurgroep werkt toe naar bestuurlijke afspraken over samenwerking en overleg, gezamenlijke beleidsdoelen en een ontwikkelagenda, een format voor het meerjarenplan en een dashboard om de ontwikkeling van het bibliotheekwerk te volgen. Ook verkent de stuurgroep welke criteria en streefwaarden nodig zijn voor een toekomstbestendige Gelderse bibliotheekvoorziening. Landelijke beleidskaders, zoals het Bibliotheekconvenant 2024-2028, en het Gelderse netwerkplan zijn de basis voor de bestuurlijke afspraken.
Meer informatie over het Gelderse dossier Wsob is te vinden op de website van VNG Gelderland:
Wat biedt Rijnbrink in het Wsob-traject?
Rijnbrink ondersteunt gemeenten en bibliotheken bij de voorbereiding op én uitvoering van de zorgplicht. Denk aan:
Strategisch inzicht
- Duiding van de vernieuwde Wsob en de zorgplicht in uw lokale context.
- Scenariostudies: wat betekenen verschillende keuzes voor spreiding, kwaliteit en kosten.
Streefwaarden en data
- Ondersteuning bij het toepassen van de streefwaarden op uw gemeente.
- Analyses van bereik, gebruik en maatschappelijke impact.
Procesbegeleiding
- Begeleiding bij het gezamenlijk opstellen van meerjarenbeleidsplannen en -begrotingen.
- Inrichting van bestuurlijk overleg en samenwerkingsafspraken.
Kennisdeling en inspiratie
- Toegang tot voorbeelden uit andere Gelderse en landelijke gemeenten.
- Bijeenkomsten en kennissessies voor raadsleden, wethouders, ambtenaren en statenleden.
Contactpersonen voor bibliotheken
Lotte Hemme
Relatiemanager bibliotheken Gelderland
06 30 80 85 19
lotte.hemme@rijnbrink.nl
Willy Blom
Relatiemanager bibliotheken Gelderland
06 82 60 02 16
willy.blom@rijnbrink.nl
Interbestuurlijk toezicht
Provincie Gelderland
bibliotheken@gelderland.nl
Contact voor gemeenten
Gemeenten kunnen contact opnemen met de bibliotheek in de betreffende gemeente.
