Samen onderzoeken, samen sterker: behoefteonderzoek Rozet Presikhaaf
Hoe sluit je als bibliotheek echt aan bij wat inwoners nodig hebben? In 2025 voerden wij samen met Spectrum een behoefteonderzoek uit voor Rozet Presikhaaf. Inwoners van Presikhaaf stonden daarbij centraal. En Rozet zelf? Die deed actief mee: met een betrokken projectteam, medewerkers in de gesprekken en scherpe vragen bij de duiding van de uitkomsten. In dit artikel laten we zien welke inzichten je haalt uit een behoefteonderzoek en hoe je deze in kunt zetten voor jouw bibliotheek.
Wat is een behoefteonderzoek?
Een behoefteonderzoek laat zien wat inwoners belangrijk vinden, welke drempels zij ervaren en welke kansen er liggen voor ontmoeting, ontwikkeling en ondersteuning. Door cijfers uit de wijk te combineren met gesprekken, interviews en observaties ontstaat een rijk en menselijk beeld van de rol die de bibliotheek kan spelen in het dagelijks leven.
Een waardevolle samenwerking
De samenwerking tussen Spectrum en Rijnbrink is meer dan praktisch: het laat zien hoe we als provinciale ondersteuningsinstelling (POI) en een adviesorganisatie voor maatschappelijke vraagstukken elkaar aanvullen. Spectrum bracht ervaring in de wijk, participatie, het werken met diverse groepen en het verbinden van perspectieven mee. Rijnbrink voegde daar expertise in onderzoek, data-analyse en de bibliotheekcontext aan toe. Zo werken we op strategisch niveau samen aan veranderopgaven.
‘Als je onze onderzoeksblik combineert met Spectrum’s ervaring in participatie, ontstaat er een rijker beeld dan je alleen kunt maken,’ vertelt Fleur Marsman, adviseur bij Rijnbrink.
‘Wij hebben de samenwerking met Rijnbrink en Spectrum als zeer prettig ervaren. Vanaf het begin was er ruimte voor open gesprek, kritische vragen en wederzijds vertrouwen. Door het onderzoek hebben we een beter beeld gekregen van de behoefte van de wijkbewoners. Het contact met alle betrokken was laagdrempelig, waardoor het traject soepel en in goede sfeer verliep. We kijken met een goed gevoel terug op de samenwerking,’ vult Mustapha Aghalaj (Rozet) aan.
Wat levert een behoefteonderzoek op?
Elke wijk en elk werkgebied is anders. Toch laat het behoefteonderzoek in Presikhaaf goed zien welke waardevolle inzichten zo’n onderzoek oplevert.
1. Duidelijke richting voor de rol van de bibliotheek
Door in gesprek te gaan met inwoners ontdek je wat zij nodig hebben. Denk aan een rustige werkplek, een plek om elkaar te ontmoeten, hulp bij digitale vragen, ruimte voor ouders en kinderen of juist culturele verdieping. Zo wordt helder welke rol de bibliotheek kan spelen in de gemeenschap.
2. Gerichte keuzes in programmering
Een behoefteonderzoek maakt zichtbaar welke thema’s leven onder inwoners. Dat kan gaan over taal en cultuureducatie, gezondheid of digitale vaardigheden. Met die inzichten kies je activiteiten die echt aansluiten bij je doelgroep en meer impact maken.
3. Onderbouwde keuzes voor inrichting en ruimtegebruik
Inwoners vertellen hoe zij de bibliotheek ervaren: waar behoefte is aan rust, waar juist aan ontmoeting, speelsheid of duidelijke zones. Deze inzichten helpen bij het maken van toekomstbestendige keuzes voor inrichting en locatie.
4. Meer toegankelijkheid en groter bereik
Het onderzoek laat zien hoe inwoners kijken naar openingstijden, vindbaarheid, communicatie en zichtbaarheid. Dat maakt duidelijk waar kansen liggen om drempels te verlagen en meer mensen te bereiken.
5. Sterkere samenwerking in de wijk
Een behoefteonderzoek brengt ook in beeld welke partners belangrijk zijn om inwoners beter te bereiken, zoals scholen, welzijnsorganisaties en lokale sleutelfiguren. En minstens zo belangrijk: tijdens het onderzoek ontstaat al verbinding. Door inwoners en betrokkenen persoonlijk te spreken, groeit de betrokkenheid bij de bibliotheek vanzelf.
Benieuwd wat een behoefteonderzoek voor jouw bibliotheek kan betekenen? We denken graag met je mee.
