3 inzichten uit de Landelijke Maakplaatsdag 2026: zo breng je co-creatie in de praktijk
Vorige maand vond de derde editie van de Landelijke Maakplaatsdag plaats bij de TechnoHub in Woerden. Dagvoorzitter Sanne van ’t Slot sprak treffend van een ‘traditie in wording’. Het centrale thema was co-creatie: een begrip dat steeds vaker terugkomt in samenwerkingen, subsidieregelingen en de manier waarop bibliotheken met hun doelgroep werken. De dag liet zien dat co-creatie pas waarde krijgt als je het concreet maakt. Maar hoe doe je dat? In dit artikel blikken we terug op de Landelijke Maakplaatsdag en we delen drie praktische inzichten en tips over co-creatie in de Maakplaats waar jij morgen al mee aan de slag kunt.
Wat is een Maakplaats?
Maakplaatsen zijn inmiddels niet meer weg te denken uit de bibliotheek. Het zijn plekken waar creativiteit, maken en experiment centraal staan, voor jong en oud. Van 3D-printen en lasersnijden tot robots programmeren en werken met AI. Maar ook thema’s als muziek, duurzaamheid en technologie krijgen hier een plek. Het draait vooral om ontdekken, uitproberen met elkaar en leren van elkaar.
De Landelijke Maakplaatsdag 2026
De Landelijke Maakplaatsdag bood ruimte voor ontmoeting en uitwisseling tussen bibliotheken uit heel Nederland. De aftrap bestond uit een gesprek met Bibliotheek AanZet over hun Maakplaats, opgezet in co-creatie met begeleiding van gedragspsycholoog Nicky Kreté. Daarna volgde een panelgesprek met experts uit verschillende hoeken van het veld, waaronder Nicky Kreté, creatief workshopmaker Debora van den Berg en programmamaker Britt op ’t Hoog van Huis73 / Stadsreporters.
Na het plenaire programma gingen deelnemers in het netwerkkwartet actief aan de slag met praktijkvragen. In de middag volgden diverse workshops, van inspirerende praktijkvoorbeelden tot hands-on sessies met klei, Virtual Reality (VR) en 3D, en meer strategische verkenningen van doelgroepen en maakplaatsontwikkeling.
De dag eindigde met een gedeelde conclusie: samen met je doelgroep ontwikkelen doe je niet vanuit vaste formats, maar door te luisteren, te experimenteren en ruimte te geven aan nieuwe vormen van meedoen en maken.
Co-creatie in de praktijk: waar begin je?
Heb je de Landelijke Maakplaatsdag gemist, maar wil je wel graag met het thema co-creatie aan de slag? Goed nieuws. We namen drie belangrijke inzichten van de dag mee die we hieronder voor je hebben uitgewerkt. Je kunt ze direct toepassen in jouw bibliotheek of MFCO.
1. Co-creatie begint bij luisteren
Het lijkt vanzelfsprekend, maar blijkt in de praktijk vaak de grootste uitdaging: echt luisteren naar je doelgroep. Niet vanuit aannames, maar door te observeren, vragen te stellen en ruimte te geven aan wat er leeft. Juist daar ontstaan de beste ideeën. Co-creatie draait niet om iets vóór je doelgroep maken, maar mét hen ontwikkelen. Dat vraagt om een open houding en de bereidheid om je plannen los te laten.
2. Vrijheid werkt alleen met kaders
Co-creatie vraagt om ruimte, maar niet om volledige vrijblijvendheid. De kracht zit in de balans: een duidelijke setting waarin deelnemers weten waar ze aan toe zijn, met genoeg vrijheid om te experimenteren en ontdekken. Geen strak uitgestippelde programma’s, maar wel richting. Zo ontstaat een omgeving waarin ideeën kunnen groeien en deelnemers zich uitgenodigd voelen om bij te dragen.
3. Eigenaarschap maakt het verschil
Wanneer deelnemers zelf onderdeel worden van het proces, verandert hun rol. Ze zijn niet langer alleen bezoeker, maar mede-maker. En dat zie je terug in de betrokkenheid én de resultaten. Initiatieven die ontstaan vanuit eigenaarschap sluiten beter aan bij de doelgroep en hebben vaak een duurzamer effect. Co-creatie begint klein: door mensen actief te betrekken en serieus te nemen in hun bijdrage.
Van inspiratie naar actie
De Maakplaatsdag liet zien dat co-creatie geen vast format is, maar een manier van werken. Je ontwikkelt ideeën en initiatieven stap voor stap, samen met je doelgroep. Op die manier hebben zij invloed op hoe een activiteit of programma eruit komt te zien. Met deze inzichten heb je een startpunt om zelf aan de slag te gaan. Wil je sparren over hoe je co-creatie toepast in jouw maakplaats? We denken graag met je mee.
De Landelijke Maakplaatsdag werd georganiseerd door Probiblio en Rijnbrink, en mede mogelijk gemaakt door subsidie van de Koninklijke Bibliotheek en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanuit het programma Digitaal Burgerschap / Samen Bruggen Bouwen 2.
