Maak kennis met Djuna: de schakel achter sterke bibliotheekcollecties
Een collectie die aansluit bij de lokale gemeenschap, ruimte biedt aan verschillende perspectieven én bezoekers blijft verrassen. Het lijkt vanzelfsprekend als je door de bibliotheek loopt, maar achter de schermen komt daar veel bij kijken. Als adviseur collectie bij Rijnbrink helpt Djuna Bánki bibliotheken om weloverwogen keuzes te maken over hun collectie.
Van boekhandel naar bibliotheekwereld
Djuna werkt sinds augustus 2025 als adviseur collectie bij Rijnbrink. Haar liefde voor boeken en collectievorming ontstond al eerder. Na haar studie Nederlands werkte ze jarenlang in de boekhandel, waar ze verantwoordelijk was voor de non-fictieafdeling. ‘Ook daar was ik voortdurend bezig met vragen als: wie is onze doelgroep en welke boeken passen daarbij? Diezelfde afwegingen maak je in de bibliotheekwereld, maar dan vanuit een bredere maatschappelijke opdracht. Een goede collectie sluit aan bij de mensen die er gebruik van maken, maar maakt ook nieuwsgierig’, aldus Djuna.
Meer dan alleen boeken
Bibliotheekcollecties bestaan tegenwoordig uit veel meer dan alleen boeken. Van luisterboeken en de online Bibliotheek tot taalhuiscollecties, spelmateriaal en materialen voor de Bibliotheek op school. Collectiespecialisten binnen bibliotheken bepalen welke materialen zij aanschaffen. Djuna ondersteunt hen daarbij. ‘Wij schrijven niet voor welke boeken een bibliotheek moet kopen. De bibliotheek kent haar eigen werkgebied het beste. Wel denken we mee over beleid, ontwikkelingen en vraagstukken waar collectiespecialisten tegenaan lopen.’ Dat kan gaan over een verhuizing waarbij minder ruimte beschikbaar is voor de collectie, maar ook over vragen rondom nieuwe doelgroepen, diversiteit of meertaligheid.
Sparren met vakgenoten
Veel collectiespecialisten werken relatief zelfstandig. In kleinere bibliotheken is collectiebeheer vaak slechts een onderdeel van hun functie. Juist daarom vindt Djuna het belangrijk om ontmoeting en kennisuitwisseling te organiseren. ‘Veel collectiespecialisten zijn eigenlijk een eenling. Dan is het fijn als je kunt sparren met collega’s die tegen dezelfde vragen aanlopen.’ Rijnbrink brengt collectiespecialisten uit Gelderland en Overijssel regelmatig samen. Zo ontstaan nieuwe inzichten en leren we van elkaar.
Van landelijke visie naar regionale praktijk
Een onderdeel van Djuna’s werk is het vertalen van het landelijke collectieplan naar provinciale collectieplannen. Op dit moment werkt Rijnbrink samen met bibliotheken aan provinciale collectieplannen voor Gelderland en Overijssel en een Caribisch colle. Die plannen sluiten aan op het Gezamenlijk Collectieplan, terwijl bibliotheken zelf richting geven aan de provinciale invulling. Djuna: ‘Het is niet een plan dat Rijnbrink achter een bureau bedenkt. We halen actief input op bij bibliotheken. Zij weten als geen ander welke thema’s spelen in hun bibliotheek. Zij voeden ons en wij vertalen dat naar beleidsvoornemens.’
Tijdens een bijeenkomst bij Rijnbrink, die afgelopen maand plaatsvond, dachten collectiespecialisten uit Gelderland mee over het Gelders collectieplan. Dit deden zij op basis van negen thema’s, passend bij de visie en kaders van het landelijk collectieplan. Djuna en haar collega kozen de thema’s. Vervolgens beoordeelden de collectiespecialisten de thema’s voor hun bibliotheek: welke zijn relevant zijn en welke krijgen de meeste prioriteit?

Vooruitkijken
Collecties zijn niet in beton gegoten. De bibliotheek verandert voortdurend en daarmee ook de collectie. Een onderwerp dat volgens Djuna steeds belangrijker wordt, is meertaligheid. Hoe zorg je bijvoorbeeld voor een aantrekkelijk aanbod voor inwoners die Arabisch, Oekraïens of een andere taal spreken? En hoe organiseer je dat slim als individuele bibliotheken daar niet altijd de middelen voor hebben? Dat soort vragen onderzoekt Rijnbrink samen met bibliotheken. Niet door direct met antwoorden te komen, maar door samen te kijken wat nodig is.
Uiteindelijk draait het om de bezoeker
Djuna spreekt met zichtbaar enthousiasme over haar vak en de rol die collecties spelen binnen bibliotheken. Maar wat hoopt ze te bereiken in haar rol? Djuna: ‘Dat de collectiespecialist het gevoel heeft dat hij of zij kan sparren. Met mij, mijn collega’s en met elkaar. Bij Rijnbrink willen we die ontmoetingen nog vaker faciliteren’.
Djuna denkt dat de meeste collectiespecialisten haar inmiddels wel weten te vinden. Voor de eindgebruiker, de bibliotheekbezoeker, is zij een onbekende. Maar ook daar hoopt ze iets toe te voegen. ‘Ik hoop dat bezoekers een collectie tot hun beschikking hebben die met zorg is samengesteld en waarin ze zich herkennen. Maar ook een collectie die hen verrast en uitnodigt om iets nieuws te ontdekken’, aldus Djuna. Want achter iedere sterke bibliotheekcollectie staat een netwerk van professionals dat samen werkt aan een collectie die inwoners verrast, ondersteunt en verbindt.
Ter info
Het collectieplan voor Overijssel verwachten we nog dit jaar. Het plan voor Gelderland is naar verwachting klaar in januari 2027.
