Toegankelijkheidsverklaring: wat, waarom en hoe regel je het?
Digitale toegankelijkheid is allang geen nice-to-have meer: het is een wettelijke verplichting voor overheidsorganisaties. Bibliotheken vallen hier ook onder. Een belangrijk onderdeel daarvan is de toegankelijkheidsverklaring: een document waarin je laat zien hoe toegankelijk je website of app is en hoe je blijft verbeteren.
Maar wat betekent deze verplichting in de praktijk? En waar begin je? Onze collega Gonnie, adviseur digitale toegankelijkheid bij Rijnbrink, legt in dit artikel uit wat een toegankelijkheidsverklaring is, waarom het verplicht (én belangrijk) is en hoe je dit bij jouw bibliotheek regelt.
Wat is een toegankelijkheidsverklaring en waarom is het belangrijk?
Iedereen moet mee kunnen doen, in de samenleving maar ook online. Voor bibliotheken is dat extra relevant: je bent een maatschappelijke plek waar toegang, inclusie en gelijke kansen centraal staan. Juist daarom is het belangrijk dat je website en eventuele apps toegankelijk zijn. Zodat ook mensen met een visuele, auditieve of cognitieve beperking of met minder digitale vaardigheden gebruik kunnen maken van jouw diensten.
Als bibliotheek moet je je digitale kanalen dus toegankelijk maken. Hoe toegankelijk die kanalen zijn, leg je vast in een toegankelijkheidsverklaring. Een verplichting vanuit de Wet Digitale Overheid en het Besluit Digitale Toegankelijkheid. Dat is niet alleen een administratieve stap, maar ook een manier om transparant te zijn.
Concreet leg je in de toegankelijkheidsverklaring bijvoorbeeld vast:
- In hoeverre je website of app voldoet aan de afgesproken toegankelijkheidseisen en waar gebruikers mogelijk tegen drempels aanlopen.
- Welke acties je wanneer gaat uitvoeren om de toegankelijkheid te verbeteren.
- Waar (tijdelijk) niet aan de eisen wordt voldaan en waarom dat zo is.
- Hoe gebruikers alsnog toegang krijgen, bijvoorbeeld via een andere route of contact.
- Wanneer de verklaring voor het laatst is bijgewerkt.
Status A t/m E: hoe toegankelijk is jouw website?
Heb je de toegankelijkheidsverklaring opgesteld, dan krijgt je website automatisch een status. Die laat zien hoever je bent op het gebied van digitale toegankelijkheid en wat er nog nodig is om te verbeteren.
- A — volledig toegankelijk: je website voldoet aan alle eisen en is voor iedereen goed te gebruiken.
- B — deels toegankelijk: de meeste onderdelen zijn toegankelijk, maar er zijn nog verbeterpunten.
- C — eerste stappen gezet, verbeterplan aanwezig: je hebt inzicht in de knelpunten en werkt actief aan verbetering.
- D — niet toegankelijk: er zijn grote drempels en er is nog geen structureel verbetertraject.
- E — geen verklaring: er is nog geen toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd.
Wanneer je aan de wettelijke verplichting voldoet? Als je minimaal status C hebt en laat zien dat je actief werkt aan verbetering. Het uiteindelijke doel is een volledig toegankelijke website: status A.
Wat moet je als bibliotheek doen?
Om te voldoen aan de verplichting doorloop je drie belangrijke stappen. Samen vormen ze de basis van een goede en actuele toegankelijkheidsverklaring:
- Publiceer een toegankelijkheidsverklaring: via deze website stel je stap voor stap een juiste verklaring op en publiceer je deze. Zo maak jeduidelijk hoe toegankelijk jouw website of app is.
- Onderbouw je verklaring: een verklaring staat of valt met goede onderbouwing. Daarom laat je een toegankelijkheidsonderzoek (audit) uitvoeren op je website of app. Daarmee krijg je een objectief beeld van de huidige situatie.
- Blijf werken aan verbetering: toegankelijkheid is nooit ‘klaar’. Je actualiseert je verklaring regelmatig en laat zien welke verbeteringen je hebt doorgevoerd en wat er nog op de planning staat. Zo blijf je werken aan een toegankelijke digitale dienstverlening.
Wat levert de toegankelijkheidsverklaring op?
Een toegankelijkheidsverklaring is niet alleen een wettelijke verplichting, maar vooral een kans om je digitale dienstverlening te versterken. Het geeft richting, inzicht en helpt je om gerichter te verbeteren. Je krijgt:
- Inzicht in waar je staat: Je ziet duidelijk wat al goed gaat en waar nog verbeterkansen liggen. Een onafhankelijk onderzoek (audit) helpt daarbij.
- Een concreet verbeterplan: Geen losse acties, maar een praktisch plan dat je stap voor stap kunt uitvoeren. Door structurele verbeteringen voorkom je terugkerende problemen.
- Meer vertrouwen, minder meldingen: Je laat aan bezoekers en partners zien dat je toegankelijkheid serieus neemt en hier actief aan werkt. Meldingen over ontoegankelijke onderdelen nemen af.
En misschien wel het belangrijkste: je maakt je digitale bibliotheek toegankelijker voor een grotere groep mensen.
Hoe Rijnbrink kan ondersteunen
Het opstellen van een toegankelijkheidsverklaring kost tijd en vraagt om specialistische kennis. Heb je hulp nodig bij het opstellen van de toegankelijkheidsverklaring? Dat kan! Wij ondersteunen bibliotheken met:
- Nulmeting: inzicht in je CMS en gekoppelde systemen
- Audit: een onafhankelijke toets door een specialist
- Aanvraag en publicatie van de verklaring
- Verbeterplan: praktisch, overzichtelijk en direct toepasbaar
Dit artikel is een inkijkje in het verhaal achter Digitale Toegankelijkheid. Op onze dienstenpagina lees je binnenkort precies hoe het werkt en welke mogelijkheden er zijn.
