Wat werkt in de Achterhoek

Inspirerende voorbeelden in de Achterhoek

Werken vanuit vertrouwde vindplaatsen

In de Achterhoek spelen dorpshuizen, IDO’s, kleine bibliotheekvestigingen en inloopspreekuren een cruciale rol. Hier komen inwoners al voor andere vragen. Dat maakt deze plekken geschikt om basisvaardigheden bespreekbaar te maken.

Voorbeeld: De Kletsclub

De Kletsclub vindt plaats bij een basisschool in Neede. Tien bijeenkomsten voor kinderen met een taalachterstand uit groep 1, 2 en 3. Een vertrouwd gezicht start hier laagdrempelig het gesprek met de ouders, worden ouders actief betrokken, waarna er een warme doorverwijzing kan ontstaan naar bijvoorbeeld de VoorleesExpress of groepsbijeenkomsten van Voor jou en je Kind (methodiek van Stichting Lezen en Schrijven).

Waarom dit bijdraagt aan basisvaardigheden

• Het is een laagdrempelige manier om met NT1-gezinnen in contact te komen.
• Vanuit hier kan gemakkelijk een warme doorverwijzing plaatsvinden.

Wat projectleiders hiervan kunnen leren

Een veilige manier om NT1-kinderen in aanraking te laten komen met taal en vanuit een vertrouwd gezicht het contact met ouders aan te gaan.

Digitale vaardigheden als ingang

Veel NT1’ers in de Achterhoek herkennen zichzelf niet in het label ‘beperkte basisvaardigheden’, maar wél in digitale onzekerheid. De regio gebruikt dit bewust als ingang.

Voorbeeld: Aftrapbijeenkomst met cyberbingo in Meddo (Winterswijk)

In Meddo organiseerde de bibliotheek met een aftrapbijeenkomst een cyberbingo rondom digitale vaardigheden. Een leerzame setting om ook te peilen waar inwoners behoefte aan hebben rondom digitale vaardigheid en veiligheid. Vanuit deze aftrapbijeenkomsten zijn inmiddels al enkele digitale cursussen georganiseerd in Meddo.

Waarom dit bijdraagt aan basisvaardigheden

• Inwoners leren spelenderwijs meer over digitale veiligheid.
• Via een behoeftepeiling wordt meteen duidelijk waar inwoners nog meer interesse in hebben.
• Medewerkers vangen signalen op van mensen die moeite hebben met lezen, brieven of zorgportalen.

Wat projectleiders hiervan kunnen leren

Een speelse vorm trekt groepen mensen aan die anders nooit binnenkomen.

Voorbeeld: Doorverwijzing via huisartsassistente

Een huisartsassistente merkte dat een inwoner steeds terugkwam, omdat zijn zorgapp niet werkte. Ze verwees hem door naar het IDO. Daar bleek dat het probleem niet technisch was, maar taalgerelateerd.

Waarom dit bijdraagt aan basisvaardigheden

• Digitale zorgvragen maken onderliggende taalproblemen zichtbaar.
• De doorverwijzing komt van een vertrouwde professional, waardoor de drempel lager is.

Wat projectleiders hiervan kunnen leren

Zorg- en welzijnsketens zijn cruciale vindplaatsen, mits ze weten waarheen ze kunnen verwijzen.

Waarom dit belangrijk is

Digitale problemen voelen voor inwoners vaak minder bedreigend dan taalproblemen. Een vraag over DigiD of een zorgportaal voelt ‘normaal’, waardoor schaamte vermindert. Voor projectleiders betekent dit, dat een digitale vraag bijna altijd een kans is om breder te signaleren. Als je inzet op digitale vindplaatsen, creëer je natuurlijke instapmomenten voor mogelijke NT1’ers.

Samenwerken op basis van relaties, niet structuren

Samenwerking in de Achterhoek ontstaat deels via vertrouwen, in plaats van via formele afspraken.

Voorbeeld: Praktijkondersteuner als sleutelpersonen

Onlangs mocht de Bibliotheek een workshop organiseren tijdens een scholingsdag van huisartsen en praktijkondersteuners. Er ging een wereld voor hen open aan mogelijkheden voor hun patiënten. Met name de praktijkondersteuners zijn belangrijke samenwerkingspartners, omdat zij relatief meer tijd met een patiënt kunnen doorbrengen dan een huisarts. Dankzij de samenwerking met de huisartsenpraktijken in de regio, bespreken praktijkondersteuners (POH) steeds vaker signalen van beperkte basisvaardigheden met de bibliotheek. Zij zijn dichtbij inwoners en herkennen vroeg wanneer iemand vastloopt.

Waarom dit bijdraagt aan basisvaardigheden

• POH zien inwoners op kwetsbare momenten.
• Ze herkennen stress, overbelasting of angst voor digitale zorgcommunicatie.
• De warme overdracht is persoonlijk en betrouwbaar.

Wat projectleiders hiervan kunnen leren

Zorgprofessionals zijn niet alleen partners, ze zijn poorten naar NT1’ers.

Waarom dit belangrijk is

Samenwerking valt of staat met vertrouwen. In regio’s waar partners elkaar alleen via formele overlegtafels zien, stokt warme doorverwijzing vaak. De Achterhoek laat zien dat persoonlijke relaties, één vaste contactpersoon en korte lijntjes in deze regio effectief kunnen zijn.

Infrastructuur in opbouw: stap voor stap versterken

De Achterhoek heeft met diverse grote plattelandsgemeenten (met veel kerkdorpen en kernen) te maken. De afstand tot een (volwaardige) bibliotheek is hierdoor vaak groter.

Voorbeeld – aansluiten bij lokale context

In deze regio speelt noaberschap een grote rol. Mensen helpen elkaar, binnen hun directe leefomgeving. Deze inwoners gaan niet snel naar een bibliotheek in een grotere kern voor bijvoorbeeld een cursus. Dit vraagt daarom om een andere aanpak. De Bibliotheek Oost-Achterhoek sluit daarom als proef aan bij enkele kleine kernen en zoekt daarbinnen de samenwerking op met (dorpsbelangen)verenigingen. Vanuit het project Digitaal Noaberschap biedt de Bibliotheek Oost-Achterhoek cursussen aan in de vertrouwde leefomgeving.

Waarom is dit waardevol?

• Het is dichtbij in de eigen vertrouwde omgeving.
• Er wordt makkelijker contact gelegd met een doelgroep die anders niet snel te vinden is in de Bibliotheek.

Leerles voor andere regio’s

Sluit aan bij de lokale cultuur.

Waarom dit belangrijk is

Door de lokale context en tradities te zien en te snappen kun je met aanbod beter aansluiten. In de eigen vertrouwde omgeving. Hierdoor kom je op een laagdrempelige manier in contact met een doelgroep die anders best lastig te bereiken is. Daarnaast werkt de kracht van noaberschap hier sterk. Mensen spreken elkaar bij verenigingen. Positieve ervaringen worden sneller gedeeld.